را داد تا هر كدام را بخواهد برگزيند . خايَلَ - مُخَايَلَةً [ خيل ] تِ السحابةُ : ابر اميد باران داشت ، - هُ : بر او فخر كرد . خَبَّ - - خَبّاً و خِبّاً [ خبّ ] : خدعه گر شد ، - - خَبّاً النباتُ : گياه بر آمد و بلند شد ، - خِبّاً و خِبَاباً البحرُ : دريا متلاطم شد ، - خَبّاً و خَبِيباً و خَبَباً الفرسُ فى عَدْوِهِ : اسب گاهى بر روى دستها و گاهى بر روى پاهاى خود برخاست . الخُبّ - ج خُبُوب و أَخْبَاب [ خبّ ] : زمين گود و فرو رفته ، پوسته‌ى درخت . الخَبّ - مص ، - ج خُبُوب : خدعه زن ، فريبكار ، راه شنى ، - ( طب ) : به معناى ( الخَبْل ) است . الخِبّ - مص ، هيجان و طوفانى شدن دريا . خَبا - - خَبْواً و خُبُوّاً [ خبو ] تِ النارُ أو الحِدَّةُ : آتش يا خشم فرو نشست و خاموش شد ؛ « خَبَا لَهَبُهُ » : آتش خشم او فرو نشست و آرام شد . خَبَى - [ خبي ] الشيءَ : به اين واژه در ( خَبَأ ) رجوع شود . خَبَّى - تَخْبِيَةً [ خبي ] الخِبَاءَ : چادر را نصب كرد . الخِبَاء - ج أَخْبِية [ خبأ و خبي ] : چادرى است از كرك يا پشم يا موى براى سكونت ، آن قسمت از گُل كه شامل تخم است ، پوست جو يا گندم در خوشه . الخَبائِب - [ خبّ ] « ثوبٌ خَبَائِبُ » : جامه‌ى چند تكه‌اى . الخَبَائِث - [ خبثِ ] : كارهاى بد و ناپسنديده ، آنچه را كه عرب پليد مىدانست و آن را نمىخورد مانند مارها و سوسكها . الخَبَّاب - [ خبّ ] : حيله‌گر ، فريبكار . الخُبَّاز - ( ن ) : مترادف ( الخُبَّازَى ) است . الخَبَّاز - نانوا ، نانپز . الخُبَّازَى - [ خبز ] ( ن ) : نام گياهى است معروف از رسته‌ى ( الخُبَّازِيَّات ) . اين گياه را پس از پختن مىخورند و مورد درمان نيز قرار مىگيرد . الخِبَازَة - نانوائى . الخُبَّازَة - [ خبز ] ( ن ) : مترادف ( الخُبّازى ) است . الخَبَّاش - كسب كننده ، بدست آورنده . الخُبَاشَات - « خُبَاشَاتُ العيشِ » : انواع خوراك و جز آن ؛ « خُبَاشَاتُ الناسِ » : گروهى مردم متفرقه از ايلهاى مختلف . الخُبَاط - گونه‌اى بيمارى است مانند ديوانگى . الخِبَاط - ج خُبُط : خال يا نشانى در چهره . الخَبَال - فساد ، تباهى ، سختى ، ديوانگى ، زهر كشنده . خَبَأَ - - خَبْأَ الشيءَ : آن چيز را پنهان كرد . خَبَّأَ - تَخْبئَةً الشيءَ : مترادف ( خَبَأَهُ ) است . الخَبْء - ما خُبئَ آنچه كه پنهان باشد ؛ « خَبْءُ الأَرضِ » : گياه زمين ؛ « خَبْءُ السَّمَاءِ » : باران آسمان ؛ « اخْرَجَ خَبْءُ السمَاءِ خَبْءَ الأَرضِ » : باران آسمان گياه زمين را رويانيد . خَبَّبَ - تَخْبِيباً [ خبّ ] هُ : او را فريب داد و تباه كرد ؛ « خَبَّبَ على فلانٍ صَدِيقَهُ » : ميان فلانى و دوستش را بهم زد و خلاف افكند . الخَبَب - [ خبّ ] : مص ، شتاب ، بحرى از بحرهاى شعرى ، گونه‌اى از دويدن اسب ؛ « مَشَى خَبَباً » : همانند اسب راه رفت . الخِبَب - [ خبّ ] : « ثوبٌ خِبَبٌ » : جامه‌ى چند تكه . خَبَتَ - - خَبْتاً ذكرُهُ : نام يا ذكر او پنهان ماند . الخَبْت - ج أَخْبَات و خُبُوت : زمين فراخ و امن . الخُبَّة - [ خبّ ] : يك پاره گوشت ، گودال آب ، دامنه‌ى دره ، راه پر از شن يا ابر ، دستار . الخَبَّة - [ خبّ ] : راه شنى يا ابرى ، دستار كه بر سر بندند . الخِبَّة - [ خبّ ] : مترادف ( الخَبَّة ) است . الخَبْتَة - فروتنى ، تواضع . الخِبْتَة - فروتنى ، تواضع . خَبَثَ - - خَبْثاً هُ : پَست و فريبكار شد ، با فرومايگان دوستى كرد . خَبُثَ - - خُبْثاً و خَبَاثَةً و خَبَاثِيَةً : پليد شد . اين واژه ضد ( طابَ ) است ، - تْ نفسُهُ : پليد و ناپاك شد . خَبَّثَ - تَخْبِيثاً هُ : او را خبيث و پليد كرد ، - الطَّعَامَ : غذا را ناپسند كرد . الخَبَث - آنچه از فلز نامرغوب و كم بها كه در آهن يا زر و مانند آنها باشد ، آنچه كه در آن خيرى نباشد ، - مِن الحَديدِ و نحوِهِ : مواد نامرغوب از آهن و مانند آن كه زدوده شوند . خَبَرَ - - خَبْراً و خِبْرَةً الشيءَ : آن چيز را آزمايش كرد و شناخت ، - خُبراً الأرضَ : زمين را براى كشت شخم زد ، - خُبْراً و خِبراً و خُبْرَةً و خِبرةً و مَخْبُرَةً و مَخْبَرَةً الشيءَ و بهِ : آن چيز را كاملًا شناخت . خَبُر - - خُبْراً و خِبْراً و خُبْرَةً و خِبْرَةً و مَخْبُرَةً و مَخْبَرَةً الشيءَ و بهِ : حقيقت آن چيز را به خوبى دانست . خَبَّرَ - تَخْبِيراً هُ الشيءَ و بالشيء : او را به آن چيز آگاه كرد ، به وى خبر داد . الخُبْر - مص ، دانستن و شناختن چيزى . الخَبْر - من الرجال : مرد دانا به خبر ، - ج خُبُور : افزودن بسيار بر قيمت چيزى . الخَبَر - ج أَخْبَار و أَخَابِير : خبر ؛ « كانَ فى خَبرِ كان » يا « دَخَلَ فى خَبَر كان » : به معناى گذشت ، گذشته شد ، ديگر وجودى ندارد مىباشد ؛ « سَأَلَه عن اخبارِه » : حال او را پرسيد ؛ « نَشْرَةُ الأَخبارِ » : پخش اخبار يا اعلام رويدادهاى روزانه . الخبِر - من الرجال : دانشمند آگاه به اخبار . الخُبْرة - آزمايش و آزمون ، نان خورش ، غذاى كامل ، آنچه از مواد غذائى و خوراكى كه براى خانواده خرند . الخِبْرَة - آزمايش و آزمون . خَبَزَ - - خَبْزاً الخُبْزَ : نان پخت ، - القومَ : به آن قوم نان خورانيد . الخُبْز - نان ؛ « خُبْزُ الغُرابِ » ( ن ) : قارچ كه به گونه‌ى قرص نان رويد .